Praktyczny przewodnik po rękawicach ochronnych

with Brak komentarzy

Nie musisz już błądzić po Internecie, żeby rozszyfrować oznakowania na rękawicach ochronnych. Zebrałam wszystko w jednym miejscu i przygotowałam praktyczny przewodnik po rękawicach ochronnych. Przewodnik zawiera najczęściej stosowane rękawice w zakładach przemysłowych.

przewodnik po rękawicach zdjęcie tytułowe

 

Czego dowiesz się z tego wpisu:

Jaka jest różnica pomiędzy rękawicami roboczymi, a ochronnymi

Jakie są najczęściej stosowane typy rękawic ochronnych

Co oznaczają poszczególne znaki, parametry i piktogramy

Co to jest „trójka na przecięcie”

Podstawowe normy określające wymagania dla rękawic ochronnych

Jakie są rozmiary rękawic i jak się je określa

Czym różni się rękawica spawalnicza od rękawicy typu spawalniczego

Jak wygląda i jakie ma proporcje znak CE  

 

W tekście podaję pełny numer normy, na grafice zwykle jest on uproszczony. Pod koniec wpisu podaję pełne numery i nazwy norm oraz daty od kiedy przestały lub zaczęły obowiązywać. Pomimo zastąpienia normy inną, w wielu przypadkach, oznakowanie pozostaje niezmienne. Normy w Polsce są płatne.

 

Rękawice robocze a ochronne

Rękawice robocze nie mają właściwości ochronnych. Stosowane są w sytuacji, kiedy dłonie podczas pracy mogłyby ulec jedynie zabrudzeniu.

Rękawice ochronne mają za zadanie ochronić dłonie przed różnymi zagrożeniami. Niemal wszystkie rękawice ochronne muszą spełniać wymagania normy ogólnej PN-EN 420+A1:2012.

 

Na potrzeby przewodnika, podziałam rękawice w następujący sposób:

  1.  Rękawice chroniące przed zagrożeniami mechanicznymi
  2.  Rękawice chroniące przed ogniem / wysoką temperaturą
  3.  Rękawice chroniące przed niską temperaturą
  4.  Rękawice chroniące przed zagrożeniami chemicznymi i biologicznymi
  5.  Rękawice spawalnicze
  6.  Rękawice antyelektrostatyczne
  7.  Rękawice antywibracyjne
  8.  Rękawice chroniące przed promieniowaniem jonizującym i skażeniami promieniotwórczymi
  9.  Rękawice jednorazowe do zastosowania medycznego i/lub kontaktu z żywnością 

 

Parametry ochronne

W zależności od przeznaczenia rękawicy (czyli zagrożenia, przed którym mają chronić), parametry ochronne są inne.

Zazwyczaj są określone liczbowo, ale nie zawsze. Kolejność oznaczeń poszczególnych parametrów na rękawicach danej kategorii jest stała.

Jeżeli w szeregu oznaczeń znajduje się „X” to znaczy, że rękawice nie były testowane w danej kategorii, najczęściej dlatego, że nie musiały lub nie było to możliwe.

 

Kategoria ryzyka

Dyrektywa 89/686/EWG wprowadza kategorie ryzyka:

  • Kategoria I – minimalne ryzyko. Do tej grupy należą rękawice, które mają za zadanie chronić przed niewielkimi zagrożeniami, np. powierzchownym uszkodzeniem naskórka, czy nieagresywnymi środkami chemicznymi. Rękawice tej kategorii zazwyczaj nie są przeznaczone do prac w zakładach przemysłowych, gdzie zagrożenia wymagają mocniejszej ochrony.
  • Kategoria II – średnie ryzyko. W tej kategorii najczęściej występują rękawice chroniące przez urazami mechanicznymi.
  • Kategoria III – wysokie ryzyko. Rękawice tej kategorii muszą zapewnić ochronę przed najpoważniejszymi urazami, np. agresywnymi czynnikami chemicznymi.

 

1. Rękawice chroniące przed zagrożeniami mechanicznymi

przewodnik po rękawicach oznakowanie ochrony przed czynnikami mechanicznymi

Najczęściej spotykane rękawice. Muszą spełniać wymogi normy PN-EN 388:2017-02, która zastępuje normę PN-EN 388:2006. Mogą należeć do kategorii II lub III.

 

Na rękawicach tych znajdziesz następujące oznaczenia:

  • odporność na ścieranie w skali 0-4
  • odporność na przecięcie w skali 0-5
  • odporność na rozerwanie (rozdarcie) w skali 0-4
  • odporność na przekłucie (przebicie) w skali 0-4

Kolejność tych oznaczeń jest zawsze taka sama. Czyli np. w pozycji drugiej zawsze znajduje się parametr odporności na przecięcie.

 

Rękawice o wysokim parametrze na przecięcie określane są jako antyprzecięciowe. Na powyższym zdjęciu znajdziesz więc rękawice o parametrze na przecięcie równym 3. Potocznie mówi się, że są to rękawice „z trójką na przecięcie” lub „…z czwórką / piątką na przecięcie”.

 

Ostatnimi czasy, na rękawicach występują jeszcze dwa dodatkowe parametry:

  • odporność na przecięcie wg PN-EN ISO 13997:2003 w skali A-F
  • odporność na uderzenie (P) – nie ma skali; jeśli litera „P” widnieje, rękawica chroni przez uderzeniem, jeśli oznaczenia nie ma, to rękawica nie chroni przed uderzeniem.

 

2. Rękawice chroniące przed zagrożeniami wynikającymi z kontaktu z ogniem / wysoką temperaturą 

przewodnik po rękawicach oznakowanie ochrony przed ogniem/ gorącem

Rękawice kategorii III. Zgodność z normą PN-EN 407:2007. 

Parametry:

  • palność w skali 0-4
  • rezystancja cieplna w skali 0-4
  • ciepło konwekcyjne w skali 0-4
  • ciepło promieniowania w skali 0-4
  • drobny roztopiony metal w skali 0-4
  • grube odpryski w skali 0-4

 

3. Rękawice chroniące przed niską temperaturą

przewodnik po rękawicach oznakowanie ochrony przed zimnem

Rękawice kategorii III. Zgodność z normą PN-EN 511:2009.

  • izolacja termiczna rękawicy – odporność na zimno konwekcyjne w skali 0-4
  • odporność materiału rękawicy w kontakcie z zimnym przedmiotem – odporność na zimno kontaktowe w skali 0-4
  • przepuszczanie wody w skali 0-1, gdzie: 0 – woda przenika po 30 minutach; 1 – woda nie przenika

 

4. Rękawice chroniące przed zagrożeniami chemicznymi i biologicznymi

Rękawice kategorii III. Oznakowania na tych rękawicach pochodzą z rodziny norm EN 374.

Piktogram po lewej stronie ma wyższą odporność chemiczną, ponieważ są wskazane konkretne czynniki, na działanie których rękawice zostały przetestowane.

Piktogram z prawej strony ma niższą odporność i rękawice te mogą być stosowane tylko do nieagresywnej chemii.

przewodnik po rękawicach oznakowanie ochrony przed czynnikami chemicznymi i biologicznymi

 

Odporności na przenikanie czynników chemicznych

Parametr ten jest badany na podstawie normy PN-EN 16523-1:2015-05, która zastąpiła normę PN-EN 374-3:2005.

Testowana substancja chemiczna:

    • A – metanol
    • B – aceton
    • C – acetonitryl
    • D – chlorek metylu
    • E – dwusiarczek węgla
    • F – toluen
    • G – dwuetyloamina
    • H – czterowodorofuran
    • I – octan etylu
    • J – n-Heptan
    • K – soda kaustyczna
    • L – kwas siarkowy 96%
    • M – Kwas azotowy 65%
    • N – Kwas octowy 99%
    • O – Roztwór amoniaku 30%
    • P – Nadtlenek wodoru 30%
    • S – Kwas fluowodorowy 40%
    • T – Formaldehyd 37%
  • Wskaźnik przenikania ma skalę od 1 do 6, ale często nie jest umieszczany na rękawicy.

 

przewodnik po rękawicach oznakowanie ochrony przed przesiąkaniem

PN-EN ISO 374-1:2017-01

PN-EN ISO 374-1 / Typ A – Czas przenikania min. 30 minut dla co najmniej 6 substancji z listy.

PN-EN ISO 374-1 / Typ B – Czas przenikania min. 30 minut dla co najmniej 3 substancji z listy.

PN-EN ISO 374-1 / Typ C – Czas przenikania min. 10 minut dla co najmniej 1 substancji z listy.

 

Odporność na przesiąkanie

przewodnik po rękawicach oznakowanie odporności na przesiąkanie

Parametr wyznaczany według normy PN-EN 374-2:2015-04, która zastąpiła normę PN-EN 374-2:2005.

  • LEVEL 1
  • LEVEL 2
  • LEVEL 2

 

Ochrona przed bakteriami i grzybami

przewodnik po rękawicach oznakowanie ochrony przed bakteriami i grzybami

Na podstawie spełnienia wymagań normy PN-EN ISO 374-5:2017-02.

 

Ochrona przed wirusami

przewodnik po rękawicach oznakowanie ochrony przed wirusami

Na podstawie spełnienia wymagań normy PN-EN ISO 374-5:2017-02.

 

9. Rękawice ochronne dla spawaczy (spawalnicze)

przewodnik po rękawicach oznakowanie rękawic spawalniczych

Rękawice kategorii III. Norma PN-EN 12477:2005 i jej rozszerzenie PN-EN 12477:2005/A1:2007.

Typy rękawicy:

typ A – przeznaczone do metody MIG/MAG i MMA (przewaga właściwości ochronnych nad manualnymi)

typ B – przeznaczone do metody TIG (przewaga właściwości manualnych nad ochronnymi)

typ A/B – spełniają wymagania obu typów.

Oprócz tego, rękawice muszę mieć podane oznakowania i parametry ochrony przed zagrożeniami mechanicznymi PN-EN 388:2017-02 i zagrożeniami wynikającymi z kontaktu z ogniem / wysoką temperaturą PN-EN 407:2007.

 

Czasami możesz spotkać się z rękawicami typu spawalniczego. Takie rękawice nie są rękawicami spawalniczymi! Nazwa ta jest wynikiem określenia wyglądu rękawicy, a nie parametrów ochronnych. Pamiętaj, że takie rękawice mogą nie mieć wymaganych dla rękawicy spawalniczej właściwości ochronnych. Musisz dokładnie sprawdzić wszystkie oznakowania, żeby uniknąć pomyłki. 

 

10. Rękawice antyelektrostatyczne

Kategoria III.

 

Rękawice chroniące przed porażeniem prądem elektrycznym

rękawice ochronne oznakowanie ochrony przez energią elektryczną

PN-EN 60903:2006

Rękawice elektroizolacyjne stosuje się przy pracach pod napięciem, aby ochronić dłonie przed porażeniem prądem elektrycznym do 1kV. Jeśli napięcie wynosi powyżej 1kV, mogą być używane tylko jako sprzęt pomocniczy. To znaczy, że są tylko dodatkowym zabezpieczeniem, obok głównych zabezpieczeń technicznych. Rękawice te powinny mieć mankiet.

Klasy rękawic 00, 0, 1, 2, 2, 4 w zależności od wartości napięcia

 

Rękawice ochronne do prac w środowisku zagrożonym wyładowaniem zapalającym

przewodnik po rękawicach oznakowanie przed energią elektryczną

PN-EN 1149-5:2009

Rękawice te rozpraszają ładunek elektrostatyczny i zapobiegają wyładowaniom zdolnym do zainicjowania zapłonu. Uwaga: Rękawic tych nie stosuje się do prac w sieciach zasilających pod napięciem!

 

Rękawice ESD

przewodnik po rękawicach oznakowanie ochrony przed elektrycznością statyczną

PN-EN 61340-5-1:2017-01

Norma określa wymagania dla materiałów, które mają styczność z elementami konstrukcyjnymi podatnymi na wyładowania elektrostatyczne (ESDS). W normie określono metody badań i wartości, według których dany materiał nie jest wrażliwy na elektryczność statyczną (ESD).

 

11. Rękawice antywibracyjne

przewodnik po rękawicach oznakowanie rękawic antywibracyjnych

Rękawice kategorii III. Zgodność z normą PN-EN ISO 10819:2013-12.

 

12. Rękawice ochronne przed promieniowaniem jonizującym i skażeniami promieniotwórczymi

przewodnik po rękawicach oznakowanie ochrony przed promieniowaniem jonizującym

Rękawice kategorii III. Normy PN-EN 1073-2:2005 lub PN-EN 421:2010.

 

13. Rękawice jednorazowe

Dopuszczone do użytku medycznego

Rękawice muszą spełniać wymogi normy PN-EN 455-1:2004. Same rękawice zazwyczaj nie mają na sobie żadnych piktogramów. Norma nie określa wzoru piktogramu, więc najważniejszy jest numer normy podany na opakowaniu. Czasami producenci umieszczają na pudełkach znaki krzyża lub strzykawki, aby wizualnie określić przeznaczenie rękawiczek. Nie jest to jednak regułą.

 

Dopuszczone do kontaktu z żywnością

przewodnik po rękawicach oznakowanie rękawic przeznaczonych do kontaktu z żywnością

 

Co jeszcze znajduje się na rękawicach?

  Oznakowanie producenta (nazwa, logo, nazwa handlowa rękawic, nr katalogowy rękawic itp)

 Rozmiar rękawicy (od 6 do 11)

  Znak CE – przy okazji zamieszczam też właściwe proporcje znaku. Inne proporcje nie są prawidłowym oznakowaniem!

  Numer jednostki badającej jakość wyrobu – zwykle jest umieszczony obok znaku CE.

znak CE i właściwe proporcje znaku CE

 

 

  Zapoznaj się z informacjami producenta

oznakowanie "zapoznaj się z informacjami producenta"

 

 

Jak określić rozmiar rękawic?

Obwód dłoni mierzymy wokół kostek u nasady palców, czyli w najszerszym punkcie dłoni.

Długość mierzymy od nadgarstka do czubka palca środkowego.

Wymiary obwodu i długości dłoni w poniższej tabeli są podane w milimetrach.

tabela rozmiarów rękawic ochronnych

 

 

Wszystkie normy w jednym miejscu – dokładne nazwy i linki

  • PN-EN 420+A1:2012 Rękawice ochronne – Wymagania ogólne i metody badań (aktualna, obowiązuje od 27.08.2012)
  • PN-EN 388:2006 Rękawice chroniące przed zagrożeniami mechanicznymi (wycofana 13.02.2017)
  • PN-EN 388:2017-02 Rękawice chroniące przed zagrożeniami mechanicznymi (aktualna, obowiązuje od 13.02.2017)
  • PN-EN ISO 13997:2003 Odzież ochronna – Właściwości mechaniczne – Wyznaczanie odporności na przecięcie ostrymi przedmiotami (aktualna, obowiązuje od 08.07.2003)
  • PN-EN 407:2007 Rękawice chroniące przed zagrożeniami termicznymi (gorąco i/lub ogień) (aktualna, obowiązuje od 21.03.2007)
  • PN-EN 511:2009 Rękawice chroniące przed zimnem (aktualna, obowiązuje od 05.08.2009)
  • PN-EN ISO 374-1:2017-01 Rękawice chroniące przed niebezpiecznymi substancjami chemicznymi i mikroorganizmami – Część 1: Terminologia i wymagania dotyczące ryzyka chemicznego (aktualna, obowiązuje od 18.10.2017)
  • PN-EN 374-1:2005 Rękawice chroniące przed substancjami chemicznymi i mikroorganizmami – Część 1: Terminologia i wymagania (wycofana 24.01.2017)
  • PN-EN ISO 374-1:2017-01 Rękawice chroniące przed niebezpiecznymi substancjami chemicznymi i mikroorganizmami – Część 1: Terminologia i wymagania dotyczące ryzyka chemicznego (aktualna, obowiązuje od 24.01.2017)
  • PN-EN 374-3:2005 Rękawice chroniące przed substancjami chemicznymi i mikroorganizmami – Część 3: Wyznaczanie odporności na przenikanie substancji chemicznych (wycofana 05.05.2015)
  • PN-EN 16523-1:2015-05 Wyznaczanie odporności materiału na przenikanie substancji chemicznych – Część 1: Przenikanie ciekłej substancji chemicznej w warunkach ciągłego kontaktu aktualna, obowiązuje od 05.05.2015)
  • PN-EN ISO 374-5:2017-02 Rękawice chroniące przed niebezpiecznymi substancjami chemicznymi i mikroorganizmami – Część 5: Terminologia i wymagania dotyczące ryzyka przenikania mikroorganizmów (aktualna, obowiązuje od 14.02.2017)
  • PN-EN 374-2:2005 Rękawice chroniące przed substancjami chemicznymi i mikroorganizmami — Część 2: Wyznaczanie odporności na przesiąkanie (wycofana 28.04.2015)
  • PN-EN 374-2:2015-04 Rękawice chroniące przed niebezpiecznymi substancjami chemicznymi i mikroorganizmami – Część 2: Wyznaczanie odporności na przesiąkanie (aktualna, obowiązuje od 28.04.2015)
  • PN-EN 12477:2005 Rękawice ochronne dla spawaczy (aktualna, obowiązuje od 21.01.2005)
  • PN-EN 12477:2005/A1:2007 Rękawice ochronne dla spawaczy (aktualna, obowiązuje od 25.01.2007)
  • PN-EN 60903:2006 Prace pod napięciem. Rękawce z materiału izolacyjnego (aktualna, obowiązuje od 06.04.2006)
  • PN-EN 1149-5:2009 Odzież ochronna — Właściwości elektrostatyczne — Część 5: Wymagania materiałowe i konstrukcyjne (aktualna, obowiązuje od 30.01.2009)
  • PN-EN 61340-5-1:2009 Elektryczność statyczna – Część 5-1: Ochrona przyrządów elektronicznych przed elektrycznością statyczną — Wymagania ogólne (wycofana 31.01.2017)
  • PN-EN 61340-5-1:2017-01 Elektryczność statyczna — Część 5-1: Ochrona przyrządów elektronicznych przed elektrycznością statyczną — Wymagania ogólne (aktualna, obowiązuje od 31.01.2017)
  • PN-EN ISO 10819:2013-12 Drgania i wstrząsy mechaniczne – Drgania oddziałujące na organizm człowieka przez kończyny górne – Pomiar i ocena współczynnika przenoszenia drgań przez rękawice na dłoń operatora (aktualna, obowiązuje od 11.02.2015)
  • PN-EN 421:2010 Rękawice ochronne przed promieniowaniem jonizującym i skażeniami promieniotwórczymi (aktualna, obowiązuje od 17.11.2010)
  • PN-EN 1073-2:2005 Odzież chroniąca przed skażeniami promieniotwórczymi — Część 2: Wymagania i metody badań dotyczące niewentylowanej odzieży chroniącej przed skażeniami cząstkami promieniotwórczymi (aktualna, obowiązuje od 18.04.2005)
  • PN-EN 455-1:2004 Rękawice medyczne do jednorazowego użytku – Część 1: Wymagania i badania na nieobecność dziur (aktualna, obowiązuje od 09.01.2004) 

 

Podstawy prawne:

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej (Dz.U. 2005 nr 259 poz. 2173)

Rozporządzenie wdraża dyrektywę:

89/686/EWG – Dyrektywa Rady z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wyposażenia ochrony osobistej

Follow Barbara Swoboda-Rozmus:

10 lat pracowałam w służbie BHP. Mam uprawnienia nauczyciela zawodu. Ale nie chcę uczyć w szkole według schematów. Chcę dzielić się z Wami moją wiedzą, po prostu, jak koleżanka po fachu.